Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 70

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες: Ποια ήταν τα κίνητρα της πράξης αυτής των Κορινθίων;

2. ὀκτακοσίων ταλάντων: Με βάση το κείµενο και τα σχόλια του βιβλίου σας, να κρίνετε αν το ποσόν ήταν πραγµατικό ή πλασµατικό και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

3.λόγῳ µὲν -ἔργῳ δέ: Να εξηγήσετε τη σηµασία που έχει η αντίθεση για τη µέθοδο του ιστορικού.

4. ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι … πρότερον: Ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν αυτή την απόφαση των Κερκυραίων;

5. Για ποιους λόγους οι ολιγαρχικοί οδήγησαν τον Πειθία σε δίκη; Πώς αντέδρασε ο Πειθίας;

6.Να γράψετε, µε βάση το κείµενο, τα αίτια που οδήγησαν τους ολιγαρχικούς στο πραξικόπηµα.

7. Να χαρακτηρίσετε την πολιτική κατάσταση που περιγράφει ο Θουκυδίδης στο συγκεκριµένο κείµενο.

8. Ποιες συνθήκες οδήγησαν στη δολοφονία του Πειθία; Πώς κρίνετε το γεγονός;

9. Πώς δικαιολογείται η παρουσία της αθηναϊκής πρεσβείας στην Κέρκυρα;

10. Γιατί η εμφάνιση των δύο πλοίων στην Κέρκυρα συντελεί στη διαμόρφωση νέας πολιτικής κατάστασης;

11. Σε ποια σημεία του κειμένου φαίνεται ότι ο Θουκυδίδης δεν καταγράφει απλώς τα ιστορικά γεγονότα, αλλά εμβαθύνει σ. αυτά (παρουσιάζοντας δηλαδή αίτια, κίνητρα, σκοπιμότητες);

12. Ἀθηναίοις µὲν σύµµαχοι, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι: Πώς κρίνετε τη στάση των Κερκυραίων;

13. Ποιο ρήμα χρησιμοποιεί ο ιστορικός για να δηλώσει την αρχή του εμφυλίου πολέμου;

14. τάλαντον - στατήρ: Ποια ήταν η αξία των νομισμάτων;

15. τοῖς προξένοις: Πώς οριζόταν κάποιος ως πρόξενος και ποιος ήταν ο ρόλος του;

16. Ποιο ρόλο έπαιξαν οι απελευθερωμένοι αιχμάλωτοι και πώς θα χαρακτηρίζατε τη δράση τους;

17. κατὰ τὰ ξυγκείµενα: Σε ποιο γεγονός αναφέρεται ο ιστορικός;

18. ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενος: Ποιος ήταν ο ρόλος του Πειθία;

19. τέµνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεµένους καὶ τοῦ ᾿Αλκίνου: Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι η αντιµήνυση του Πειθία στηρίζεται στην κατηγορία αυτή;

20. Να χαρακτηρίσετε το ήθος του Πειθία όπως διαγράφεται στο κείµενο.

21. Σε ποια σηµεία του κειµένου αναφέρεται, άµεσα ή έµµεσα, το καθεστώς των διµερών σχέσεων;

22. Πώς αντέδρασαν οι ολιγαρχικοί στην προσπάθεια του Πειθία να στρέψει εναντίον τους τη Βουλή;

23. Με ποιους χρόνους δηλώνεται η δράση των ολιγαρχικών και γιατί επιλέγονται αυτοί οι χρόνοι;

24. ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι . πρότερον: α) Ποια παράταξη ευνοήθηκε από την απόφαση; β) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

25. α) Από ποια κίνητρα ωθείται ο Πειθίας στην αντιµήνυσή του; β) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ/ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

Α. Να ελέγξετε αν το περιεχόµενο των προτάσεων που ακολουθεί είναι σωστό ή λανθασµένο, σύµφωνα µε το κείµενο:

Η αντιµήνυση του Πειθία:

α) αποδίδει πολιτικές ευθύνες στους ολιγαρχικούς

β) αποκαλύπτει κοινωνικές προκλήσεις

γ) καταγγέλλει την ιερόσυλη εκµετάλλευση

δ) αναφέρεται σε µεθόδους πλουτισµού

ε) προσάπτει άµεσα κατηγορίες στο σύνολο των ολιγαρχικών

Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας σε µία σωστή πρόταση.

Η απόφαση των Κερκυραίων (Κερκυραῖοι .Αθηναίοις ... πρότερον):

α) ανατρέπει τις πολιτικές ισορροπίες

β) αποτελεί διπλωματικό ελιγμό

γ) φανερώνει υποχώρηση των ολιγαρχικών

δ) προωθεί την ένταξη στην αθηναϊκή ηγεμονία

ε) προωθεί την ένταξη στην Πελοπον/κή συμμαχία

Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας σε μία σωστή πρόταση.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 71-73

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Δράσαντες δὲ τοῦτο: Τι επεδίωκαν με την πράξη τους αυτή οι ολιγαρχικοί;

2. ἠνάγκασαν τὴν γνώµην: Ποιες ήταν οι επιπτώσεις της ενέργειας αυτής για τη λειτουργία της δημοκρατίας;

3. Πέτυχε ή όχι το σκοπό της η πρεσβεία στην Αθήνα και γιατί;

4. περὶ τῶν πεπραγµένων γένηται: Ποιος ήταν ο σκοπός της αποστολής πρεσβείας στην Αθήνα;

5. Ποιες συνέπειες είχε για την Αθήνα η επιβολή της ουδετερότητας από μέρους των ολιγαρχικών;

6. Η σύγκληση της συνέλευσης δείχνει ότι οι ολιγαρχικοί σέβονται τους δημοκρατικούς θεσμούς; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

7. τούς τε πρέσβεις . ξυλλαβόντες: Γιατί οι Αθηναίοι αντέδρασαν με τον τρόπο αυτό;

8. Με ποιον τρόπο επιχείρησαν οι πρέσβεις να πείσουν τους δημοκρατικούς;

9. ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιµονίων πρέσβεων: Ποια εξέλιξη του πολέμου

προδιαγράφει η άφιξη των πλοίων;

10. Πώς αντέδρασαν οι δημοκρατικοί στην επίθεση των ολιγαρχικών;

11. ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεµπον ἀµφότεροι: Ποιος ήταν ο στόχος της αποστολής και ποια

αποτελέσματα έφερε;

12. Για ποιους λόγους, κατά τη γνώμη σας, οι δούλοι τάχθηκαν στο πλευρό των δημοκρατικών;

13. Για ποιο λόγο και από ποιους χρησιμοποιήθηκαν οι ἐπίκουροι;

14. ταῦτα καὶ βέλτιστα ἡγεῖσθαι: Ποια ήταν τα βασικά σημεία της ομιλίας των ολιγαρχικών;

15. Ποιες αντιφάσεις εντοπίζετε στη στάση των ολιγαρχικών;

16. Γιατί οι ολιγαρχικοί έστειλαν πρέσβεις στην Αθήνα αλλά όχι στη Σπάρτη;

17. µηδετέρους δέχεσθαι . ἡγεῖσθαι: Ποια γραμμή εξωτερικής πολιτικής επέβαλαν στους

Κερκυραίους οι ολιγαρχικοί;

18. πρέσβεις: Ποιος φαίνεται ότι ήταν ο ρόλος τους την εποχή αυτή, σύμφωνα με το κείμενο;

19. Τι φανερώνει η εμφάνιση της σπαρτιατικής πρεσβείας;

20. Σε ποιο σημείο του κειμένου αποκαλύπτονται πλέον οι πραγματικές προθέσεις των ολιγαρχικών;

21. Ποια πρόταση κάνουν οι δύο παρατάξεις στους δούλους για να τους προσελκύσουν;

22. Ποιες θέσεις κατέλαβαν οι δημοκρατικοί και ποιες οι ολιγαρχικοί;

23. α) Η αποστολή των πρέσβεων στην Αθήνα έχει ως στόχο να επιτύχει αμυντική συμφωνία ή ναεξευμενίσει τους Αθηναίους; β) Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.

24. α) Να εντοπίσετε στο κείμενο το σημείο που δηλώνει ότι οι Αθηναίοι παραβίασαν τους κανόνες τηςφιλοξενίας. β) Πώς εξηγείται η συμπεριφορά τους;

25. α) Η άφιξη του κορινθιακού πλοίου και των Λακεδαιμονίων πρέσβεων συνέβαλε στην έκρηξη τουεμφυλίου πολέμου; β) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. πέµπουσι: Να γράψετε το β΄ πρόσωπο του ρήματος στον ενικό και πληθυντικό αριθμό όλων τωνεγκλίσεων στον ίδιο χρόνο και φωνή.

2. βέλτιστα, ἥκιστα, πλέον: Να γράψετε τους τύπους που δίνονται στους άλλους βαθμούς.

3. κατέλαβεν, ἐνίκησαν: Να γράψετε το ίδιο πρόσωπο α) σε όλες τις εγκλίσεις του ίδιου χρόνου και β)σε όλους τους χρόνους της οριστικής στη φωνή που βρίσκονται.

4. ἐλθούσης, τριήρους, ἀφικοµένης, νυκτός: α) Να γραφούν οι φράσεις στη δοτική και αιτιατική ενικού. β) Να μεταφερθούν οι μετοχές σε όλους τους χρόνους.

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να χαρακτηρίσετε τις μετοχές του κειμένου και να δηλώσετε τη συντακτική τους θέση.

2.δέχεσθαι - ἡγεῖσθαι: Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τα απαρέμφατα και να αιτιολογήσετε το χαρακτηρισμό.

3. ὅπως µή τις ἐπιστροφὴ γένηται: Να χαρακτηρίσετε την πρόταση και να σημειώσετε τον τρόπο που εισάγεται και εκφέρεται.

4. Να εντοπίσετε τις γενικές του κειμένου και να τις χαρακτηρίσετε συντακτικώς.

5. Να επισημάνετε τους εμπρόθετους προσδιορισμούς και να τους χαρακτηρίσετε.

6. Α. Να χαρακτηρίσετε στις παρακάτω προτάσεις τη συντακτική αναγνώριση ως σωστή ή

λανθασμένη :

α) τῷ δήµῳ: αντικείμενο στο ἐπιτίθενται

β) µαχόµενοι: μετοχή χρονική

γ) ξυλλεγείς: μετοχή αιτιολογική

δ) ὀλίγα: επιρρηματικός προσδιορ. του ποσού

ε) ὑπισχνούµενοι: μετοχή χρονική

στ) ξύµµαχον: επιθετικός προσδιορ. στο πλῆθος

ζ) τοῖς ἑτέροις: αντικείμενο στο παρεγένετο

η) ὀκτακόσιοι: επιθετικός προσδιορ. στο ἐπίκουροι

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να συνθέσετε το ρήμα ἡγοῦµαι διαδοχικά με τρεις προθέσεις και να σχηματίσετε από κάθε σύνθετο ένα παράγωγο ουσιαστικό (μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διαφορετικές παραγωγικές καταλήξεις).

2. γίγνοµαι: Να γράψετε τέσσερις λέξεις της ν.ε. παράγωγες (απλές ή σύνθετες) και να σχηματίσετε με αυτές αντίστοιχες προτάσεις.

3. Να εντοπίσετε στο κείμενο τις γλωσσικές ιδιοτυπίες του Θουκυδίδη.

4. λαµβάνω: Να συνθέσετε το ρήμα με έξι προθέσεις και να σχηματίσετε από κάθε σύνθετο ένα παράγωγο ουσιαστικό. Με τα ουσιαστικά που θα προκύψουν να σχηματίσετε ισάριθμα ονοματικά σύνολα.

5. νικῶ, ἔχω, πέµπω: Να γράψετε τέσσερα παράγωγα ουσιαστικά και επίθετα (απλά ή σύνθετα) από κάθε ρήμα.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 74

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Να γράψετε τους λόγους για τους οποίους οι δημοκρατικοί κατόρθωσαν να νικήσουν τους αντιπάλους τους.

2. α) Πώς χαρακτηρίζει ο ιστορικός τη στάση των γυναικών στη μάχη; β) Γιατί δίνει έμφαση στη συμμετοχή των γυναικών; Να απαντήσετε έχοντας υπόψη σας και τη θέση της γυναίκας στην εποχή του ιστορικού.

3. Με ποια εκφραστικά μέσα περιγράφονται οι ενέργειες και η στάση των ανθρώπων στον πόλεμο;

4. Ποιες συνέπειες του πολέμου διαφαίνονται στο κεφάλαιο αυτό;

5. Σε ποια ενέργεια προβαίνουν οι ολιγαρχικοί μόλις αντιλαμβάνονται την επικράτηση των αντιπάλων τους; Πού αποδίδει ο Θουκυδίδης την ενέργεια αυτή;

6. ὅπως µὴ ᾖ ἔφοδος: Ποια πράξη υπονοεί η φράση αυτή;

7. Να αναφέρετε τους παράγοντες που δυσχεραίνουν τη θέση των ολιγαρχικών μετά την υποχώρησή τους.

8. Να εντοπίσετε τα σημεία που φανερώνουν τη συμμετοχή των γυναικών.

9. Να γράψετε τις λέξεις με τις οποίες περιγράφεται ο τρόπος αποχώρησης των υποστηρικτών των ολιγαρχικών.

10. δείσαντες, φειδόµενοι: Τι αποκαλύπτουν οι μετοχές για την ψυχολογική κατάσταση των

ολιγαρχικών;

11. Ποια γεγονότα διαδραματίστηκαν στο διάστημα που μεσολάβησε από την εμφάνιση έως την αναχώρηση του κορινθιακού πλοίου;

12. Α. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες :

Οι ολιγαρχικοί στο κεφάλαιο 74 παρουσιάζονται:

α) αδίστακτοι β) συνετοί γ) απελπισμένοι δ) μετριοπαθείς ε) αδρανείς

Β. Να αιτιολογήσετε μια σωστή απάντηση.

Οι δημοκρατικοί στο κεφάλαιο 74 παρουσιάζονται:

α) ικανοποιημένοι β) τολμηροί γ) μετριοπαθείς δ) αποφασιστικοί ε) αδρανείς

Β. Να αιτιολογήσετε μια σωστή απάντηση.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να εντοπίσετε τους ρηματικούς τύπους που αναφέρονται στη δράση των γυναικών και να τους αντικαταστήσετε χρονικά.

2. ῾Η πόλις ἐκινδύνευσε διαφθαρῆναι: Να μεταφερθούν οι ρηματικοί τύποι στον ενεστώτα.

3. Να γράψετε τα ουσιαστικά της γ΄ κλίσης που περιλαμβάνονται στο κείμενο στις πλάγιες πτώσεις του ενικού και πληθυντικού αριθμού.

4. Να κάνετε γραμματική αναγνώριση των λέξεων της στήλης Α συνδέοντάς τες με τα στοιχεία της στήλης Β που τους αντιστοιχούν .

Α Β

1. προύχων α παθητικός αόριστος

2. κατεκαύθη β. προσωπική αντωνυμία

3. λαθόντες γ. ουσιαστικό γ΄ κλίση

4. σφᾶς δ. μετοχή αορίστου α΄

5. κρατήσαντες ε. μετοχή αορίστου β΄

6. φύσιν στ. μετοχή Ενεστώτα

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. α) Να αναγνωρίσετε τις ενδοιαστικές προτάσεις του κειμένου.β) Να γράψετε από ποια ρήματα

εξαρτώνται, πώς εισάγονται και πώς εκφέρονται γενικά οι ενδοιαστικές προτάσεις.

2. Ποιοι εμπρόθετοι χρονικοί προσδιορισμοί αναφέρονται στις πράξεις των δύο αντιπάλων;

3. Να γράψετε τις δοτικές του κειμένου και να χαρακτηρίσετε τη συντακτική τους θέση.

4. Να αναγνωρίσετε το είδος και τη συντακτική λειτουργία των μετοχών του κειμένου.

5. Να συμπληρώσετε τα κενά με τη συντακτική αναγνώριση των λέξεων που δίνονται:

ὁ δῆµος: είναι ..................................................................................... στο νικᾷ

τάς οἰκίας: είναι .....................................................................................στο ἐµπιµπρᾶσι

τοῦ νεωρίου: είναι .....................................................................................στο κρατήσειεν

πολλά: είναι .....................................................................................στο χρήµατα

διαφθαρῆναι: είναι ………….. απαρέμφατο ως.....................................................στο ………………......

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Με ποιες λέξεις του κειμένου σχετίζονται ετυμολογικά οι παρακάτω λέξεις : διάλειµµα, λαθραίος,

βλήµα, ελλιπής, λήθη, εισιτήριο, προκατάληψη, προσιτός.

2. δῆµος: Να γράψετε δέκα παράγωγα ή σύνθετα (ουσιαστικά ή επίθετα) στη νέα ελληνική και να

σχηματίσετε ισάριθμα ονοματικά σύνολα.

3. βάλλω: Να συνθέσετε το ρήμα με πέντε προθέσεις και να σχηματίσετε με τα ρήματα που θα προκύψουν αντίστοιχες προτάσεις.

4. συνοικία: Ποια είναι η σημασία της λέξης στο κείμενο και ποια σήμερα;

5. ξυνεπελάβοντο, ὑπεξανήγετο: Ποια από τις γλωσσικές ιδιοτυπίες του Θουκυδίδη εντοπίζετε στους τύπους των ρημάτων;

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 75

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Η πρώτη ηµιπερίοδος διακρίνεται για τη µεγάλη ακρίβεια στην παράθεση των πληροφοριών. Με ποιο τρόπο πετυχαίνει ο ιστορικός την ακρίβεια στην ιστορική αφήγηση; (Να αναφέρετε λεπτοµέρειες)

2. Με ποιες συγκεκριµένες ενέργειες και προτάσεις επιχείρησε ο Νικόστρατος να βοηθήσει τους δηµοκρατικούς; ΄Ηταν, κατά τη γνώµη σας, αναµενόµενη τέτοιου είδους βοήθεια;

3. Ο ιστορικός µας πληροφορεί ότι ο Νικόστρατος έφτασε στην Κέρκυρα για να βοηθήσει (βοηθῶν). Σε ποιους απευθύνονταν οι ενέργειες και οι προτάσεις του; Ποιοι θα ήταν ωφεληµένοι, αν εφαρµόζονταν; Να τεκµηριώσετε τις απαντήσεις σας.

4.. Τι αντιπρότειναν οι δηµοκρατικοί, ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν την πρότασή τους και γιατί, κατά τη γνώµη σας, την αποδέχτηκε ο Νικόστρατος;

5. Γιατί οι δηµοκρατικοί θέλησαν να στρατολογήσουν στα πλοία τούς πολιτικούς τους αντιπάλους; Να συγκρίνετε την τακτική τους µε αυτήν του Πολυκράτη της Σάµου, όπως την περιγράφει ο Ηρόδοτος (3, 44-45).

6. Ποια στοιχεία δείχνουν τη µετριοπάθεια του Νικόστρατου και πώς εξηγείται η στάση του αυτή; . Να σκιαγραφήσετε την προσωπικότητα του Αθηναίου στρατηγού µε βάση το κείµενο.

7. ὥστε τοὺς αὐτοὺς ἐχθροὺς καὶ φίλους νοµίζειν: Από ποια σκοπιµότητα υπαγορεύεται η πρόταση του Νικόστρατου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

8.. Ποιος ήταν ο στόχος της εξωτερικής πολιτικής των Αθηναίων, όπως προκύπτει από το κείµενο, και τι πέτυχε ο Νικόστρατος;

10. Από ποια αιτία υπαγορεύτηκε η πρόταση των επικεφαλής των δηµοκρατικών για αµοιβαία ανταλλαγή πλοίων;

11. ὡς οὐδὲν αὐτῶν ... ἀπιστίᾳ: α) Πώς ερµηνεύουν οι δηµοκρατικοί την άρνηση των ολιγαρχικών να επανδρώσουν τα πλοία; β) Ποιες προθέσεις εκδηλώνουν ως απάντηση στην άρνηση και ποιες από αυτές πραγµατοποιούν;

12. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι: Ήταν δικαιολογηµένος ο φόβος των ολιγαρχικών; Να απαντήσετε µε βάση και τα προηγούµενα κεφάλαια.

13. ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι τὰ γιγνόµενα καθίζουσιν ἐς τὸ ῞Ηραιον ἱκέται: α) Τι οδηγεί τους

ολιγαρχικούς να καταφύγουν για δεύτερη φορά στο ναό; β) Πώς επισηµαίνει ο ιστορικός τη

διαφορά της κατάστασης από την πρώτη στη δεύτερη ικεσία;

14. τὰ ἐπιτήδεια ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέµπετο: Τι φανερώνει η ενέργεια αυτή σχετικά µε τις διαθέσεις των δηµοκρατικών απέναντι στους ολιγαρχικούς;

15. Πόσους άνδρες είχε µαζί του ο Νικόστρατος;

16. Να εξηγήσετε µε λίγα λόγια την παρουσία Μεσσηνίων στα πλοία του Νικόστρατου.

17. δέκα µὲν ἄνδρας τοὺς αἰτιωτάτους: Ποιοι νοµίζετε ότι ήταν οι δέκα άνδρες;

18. Ποια φράση του κειµένου δηλώνει πότε έφυγαν οι δέκα άνδρες από την Κέρκυρα;

19. Ποιους όρους περιελάµβανε η πρόταση συµφωνίας που υπέβαλε ο Νικόστρατος;

20. Από πού φαίνεται η σπουδαιότητα που απέδιδαν στην Κέρκυρα οι Αθηναίοι;

21. Τι αποκαλύπτει ο αριθµός των ολιγαρχικών που κατέφυγαν ως ικέτες στο ΄Ηραιο;

22. Πώς έληξε η πρώτη ικεσία των ολιγαρχικών και πώς η δεύτερη;

23. Θα χαρακτηρίζατε τη στάση των δηµοκρατικών µετριοπαθή ή όχι; Να αιτιολογήσετε µε λίγα λόγια την απάντησή σας.

24. ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ: Με τη φράση αυτή δηλώνεται η αιτία ή το πρόσχηµα;

25. Γιατί οι δηµοκρατικοί αφόπλισαν τους ολιγαρχικούς;

26. οἱ ἄλλοι: Για ποιους γίνεται λόγος στο σηµείο αυτό;

27. Ποιες ήταν οι προθέσεις των ολιγαρχικών σύµφωνα µε τους δηµοκρατικούς; Ποια φράση τις δηλώνει;

28. Ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν τις δύο ικεσίες των ολιγαρχικών;

29. Γιατί οι ολιγαρχικοί στη δεύτερη ικεσία τους καταφεύγουν στο ΄Ηραιο;

30. α) Στη φάση αυτή της εµφύλιας σύγκρουσης οι δηµοκρατικοί είχαν επικρατήσει απόλυτα ή όχι; β) Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας µε βάση το κείµενο.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να γράψετε τα ρήµατα που έχουν υποκείµενο το Νικόστρατο στην § 1 και να τα αντικαταστήσετεχρονικά.

2. καὶ ὁ µὲν ξυνεχώρησεν, οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς: Να γράψετε τις προτάσειςµεταφέροντας τα ρήµατα στον ενεστώτα.

2. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι ... ἐς τὸ τῶν Διοσκούρων ἱερόν: Να γράψετε την περίοδο θεωρώντας ότι αναφέρεται σε έναν µόνον πολιτικό αντίπαλο των δηµοκρατικών.

4. Να γράψετε σε τρεις στήλες τα συνηρηµένα ρήµατα του κειµένου (στην πρώτη τα σε - άω, στη δεύτερη τα σε - έω, στην τρίτη τα σε -όω) και να σχηµατίσετε το δεύτερο ενικό πρόσωπο του ενεστώτα σε όλες τις εγκλίσεις, στη φωνή που βρίσκονται.

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. κρῖναι, οἰκεῖν, ἀποπλεύσεσθαι, καταλιπεῖν, ξυµπέµψειν: Να τοποθετήσετε τα απαρέµφατα στον παρακάτω πίνακα, να σηµειώσετε το είδος και τη θέση τους στο λόγο και να συµπληρώσετε το ρήµα από το οποίο εξαρτάται καθένα.

ειδικό απαρέµφατο

τελικό απαρέµφατο

υποκείμενο του ρήµατος

αντικείμενο του ρήµατος

2. Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τις µετοχές του κεφαλαίου.

3. Να γράψετε και να χαρακτηρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις του κειµένου που εισάγονται µε το ὡς και το ὥστε.

4.. Με ποιους τρόπους προσδιορίζεται ο τόπος στο κείµενο;

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. διέφθειραν (< φθείρω): Να συµπληρώσετε τα κενά των προτάσεων µε παράγωγα (απλά ή σύνθετα) του φθείρω.

1.Με το πέρασµα του χρόνου είναι φυσικό όλα τα πράγµατα να υφίστανται ______________

2Μερικοί υποστηρίζουν ότι στην εποχή µας επικρατεί µεγάλη _________ σε όλες σχεδόν τις

κοινωνικές οµάδες και στρώµατα.

3. Ένας άνθρωπος που µόλις µπαίνει στην πολιτική θεωρείται ακόµη ______________

4.Ο Περικλής είχε χαρακτηριστεί από το Θουκυδίδη ως ______________

5.Η ύλη φθείρεται αλλά δεν καταστρέφεται εντελώς· η ______________ της ύλης είναι ένα

αξίωµα της Φυσικής.

6.Η ______________ µιας λέξης συχνά προκαλεί ευθυµία, αλλά κάποτε µπορεί να εκφράζει

αγένεια.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 76-77

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Ποια τροπή παίρνει η υπόθεση των Κερκυραίων µε την άφιξη των Πελοποννησίων; Πώς, κατά τη γνώµη σας, επηρέασε η άφιξή τους καθέναν από τους αντιπάλους;

2. Γιατί οι Πελοποννήσιοι καταφθάνουν στην Κέρκυρα λίγες ηµέρες µετά τους Αθηναίους;

3. Ο Νικόστρατος είχε φθάσει στην Κέρκυρα µε δώδεκα πλοία, ενώ οι Πελοποννήσιοι στέλνουν πενήντα τρία. Πώς εξηγείται η µεγάλη διαφορά στον αριθµό των πλοίων;

4. Να περιγράψετε την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρέθηκαν οι Κερκυραίοι δηµοκρατικοί µετά την άφιξη του πελοποννησιακού στόλου.

5. Ποια κατάσταση φανερώνει η πολλαπλή σύνδεση των ρηµατικών τύπων και η χρησιµοποίηση του παρατατικού για τις ενέργειες των Κερκυραίων σε αντίθεση µε τον αόριστο «ἐτάξαντο» των Πελοποννησίων;

4. παρεσκευάζοντό τε ἅµα ἑξήκοντα ναῦς καὶ τὰς αἰεὶ πληρουµένας ἐξέπεµπον πρὸς τοὺς ἐναντίους: Ποιο αντικειµενικό πρόβληµα αντιµετώπισαν οι Κερκυραίοι δηµοκρατικοί;

. σφᾶς τε ἐᾶσαι πρῶτον ἐκπλεῦσαι ... ὕστερον ... ἐπιγενέσθαι: Νοµίζετε ότι η πρόταση των

Αθηναίων ήταν σωστή από στρατηγική άποψη; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

5. Να περιγράψετε την κατάσταση που επικράτησε λίγο πριν από τη ναυµαχία και να εκθέσετε τα λάθη τακτικής των Κερκυραίων που οδήγησαν σ’ αυτή.

6.. Ποια τακτική ακολούθησαν οι Κερκυραίοι δηµοκρατικοί και πώς εξηγείται;

7. Να χαρακτηρίσετε το ύφος του ιστορικού στα κεφάλαια αυτά: Ποια εικόνα κατορθώνει να δηµιουργήσει και µε ποιους εκφραστικούς τρόπους;

8. Ο Θουκυδίδης στο κεφ. 77 µας πληροφορεί ότι ανάµεσα στα πλοία του Νικόστρατου βρίσκονταν οι ιερές ταχύπλοες τριήρεις της Αθήνας, η Πάραλος και η Σαλαµινία. Τι µπορούµε να υποθέσουµε για την αποστολή του Νικόστρατου και τις προθέσεις της Αθήνας από την παρουσία των δύο πλοίων;

9. Γιατί οι Πελοποννήσιοι επιλέγουν τα Σύβοτα ως αγκυροβόλιο;

10. Πόσα ήταν τα πλοία των Πελοποννησίων και ποιος ήταν ο αρχηγός τους;

11. Με ποιους τρόπους εκφράζεται η φροντίδα του Θουκυδίδη για ακριβή χρονική τοποθέτηση των γεγονότων;

12. Ποια πρόταση υπέβαλαν οι Αθηναίοι στους δηµοκρατικούς Κερκυραίους;

13. ἦν δὲ οὐδεὶς κόσµος τῶν ποιουµένων: Ποια εικόνα προβάλλει η φράση αυτή;

14. Ποιο αποτέλεσµα έφερε η τακτική των Κερκυραίων;

15. Πόσα πλοία παρέταξαν οι Πελοποννήσιοι απέναντι στους Κερκυραίους και πόσα απέναντι στους Αθηναίους;

16. Να υπογραµµίσετε τις λέξεις και φράσεις του κειµένου που δείχνουν την κατάσταση που επικρατούσε στο στόλο των Κερκυραίων.

17. Α. Να κρίνετε αν το περιεχόµενο των παρακάτω προτάσεων είναι σωστό ή λανθασµένο:

Το πλήθος των πελοποννησιακών πλοίων παρατάχθηκε απέναντι από τα αθηναϊκά, διότι:

α) Τα αθηναϊκά πλοία ήταν περισσότερα από τα κερκυραϊκά.

β) Οι Κερκυραίοι βρίσκονταν σε σύγχυση και δεν µπορούσαν να είναι αξιόµαχοι.

γ) Οι Πελοποννήσιοι είχαν ήδη αιχµαλωτίσει τα περισσότερα κερκυραϊκά πλοία.

δ) Οι Κερκυραίοι δεν ήταν καλοί ναυτικοί.

ε) Προσπάθησαν µε την υπεροπλία να αντιµετωπίσουν τη ναυτική εµπειρία και τέχνη των Αθηναίων.

Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας σε µια σωστή πρόταση.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. α) τῆς στάσεως οὔσης, β) τῶν ἀνδρῶν, γ) τὴν νῆσον, δ) ὅσπερ, ε) λιµένα, στ) τῆς ἠπείρου: Να γράψετε τους τύπους που δίνονται στην ίδια πτώση του άλλου αριθµού.

2. ἐᾶσαι, ἐκπλεῦσαι, ἐπιγενέσθαι: Να γράψετε τα απαρέµφατα στους άλλους χρόνους.

3. ἰδόντες, παραινούντων: Να γράψετε τις µετοχές στους άλλους χρόνους.

4. ῾Ως δὲ αὐτοῖς ... Πάραλος: Να ξαναγράψετε το κείµενο µεταφέροντας τους ρηµατικούς τύπους στον ενεστώτα.

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να γράψετε όλους τους προσδιορισµούς του χρόνου που υπάρχουν στο κείµενο, σηµειώνοντας και τον τρόπο µε τον οποίο εκφέρεται καθένας (π.χ. εµπρόθετος).

2. οὔσης, Πελοποννησίων, ἔφορµοι, τρεῖς καὶ πεντήκοντα, αὐτῷ, ξύµβουλος, ὁρµισάµενοι: Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τις λέξεις.

3. ῾Ως δὲ αὐτοῖς πρός τοῖς πολεµίοις: Να χαρακτηρίσετε τη δευτερεύουσα πρόταση.

4. ἐᾶσαι, ἐκπλεῦσαι, ἐπιγενέσθαι: Να γράψετε από πού εξαρτάται κάθε απαρέµφατο και ποιο είναι το υποκείµενό του.

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.. Να συµπληρώσετε τις προτάσεις µε απλά ή σύνθετα ουσιαστικά και επίθετα παράγωγα του κοµίζω ή µε τον κατάλληλο τύπο του ρήµατος σε σύνθεση:

α. Η µεταφορά οστών νεκρού σε άλλο τόπο λέγεται _____________

β. Μετά από τόσες ηµέρες απεργίας τα σκουπίδια συσσωρεύτηκαν. Αύριο όµως θα αρχίσει η____________ των σκουπιδιών.

γ. Το µάζεµα των καρπών λέγεται _____________

δ. Ακριβαίνει πάλι το _____________ των ταξί.

ε. Αύριο θα _____________ σε άλλο σπίτι.

στ. Κάποτε για την έκδοση ενός πιστοποιητικού χρειαζόταν να _____________ τουλάχιστον άλλα δέκα.

ζ. Οι τραυµατίες _____________ (παθητ. αόρ.) στο νοσοκοµείο.

2. Να συµπληρώσετε τα κενά µε τους κατάλληλους τύπους του ρ. πλέω (σε σύνθεση) ή µε

παράγωγά του.

α. Το λιµεναρχείο διέταξε τα _____________ σκάφη να σπεύσουν σε βοήθεια του πλοίου που κινδύνευε.

β. Τα πλοία λόγω θαλασσοταραχής δεν µπορούν να _____________

γ. Ανακοινώθηκε επίσηµα ότι απαγορεύεται ο _________ των πλοίων.

δ. Μια ένδειξη της θαλάσσιας µόλυνσης είναι τα αντικείµενα που _____________ στα νερά του λιµανιού.

ε. Το αεροπλανοφόρο του συµµαχικού στόλου _____________ χθες στο λιµάνι του Πειραιά.

στ. Ο Χ _______ µε τον Ψ (= συµµερίζεται τις ίδιες ιδέες, τη δράση κτλ).

3. κόσµος: α) Να γράψετε τις σηµασίες της λέξης στην αρχαία ελληνική. β) Να γράψετε στα νέα ελληνικά σύντοµες προτάσεις, όπου θα δηλώνονται οι βασικές σηµασίες της λέξης.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 78

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. ἐταλαιπώρουν τὸ καθ’ αὑτούς: Γιατί οι Κερκυραίοι βρέθηκαν σε δεινή θέση;

2. Ποια στρατηγική ακολούθησαν οι Αθηναίοι, αν κρίνουµε από τους ελιγµούς τους στη ναυµαχία;

3. Πώς αντέδρασαν στην τακτική των Αθηναίων οι Πελοποννήσιοι και γιατί;

4. Να περιγράψετε τη στάση και τις ενέργειες καθενός από τους αντιπάλους στη ναυµαχία.

5. Να αξιολογήσετε την τακτική του Νικόστρατου στη ναυµαχία. Ποια συµπεράσµατα µπορούµε να βγάλουµε για το χαρακτήρα του από τη στάση του;

6.. Να εντοπίσετε στην περιγραφή της ναυµαχίας τα σηµεία που δείχνουν τη ναυτική εµπειρία και τέχνη των Αθηναίων και να τα αναλύσετε.

7.. Πώς κρίνετε τις στρατηγικές ικανότητες των αντιπάλων; Ποιοι υπερέχουν κατά τη γνώµη σας;

8. Πότε και πώς τελείωσε η ναυµαχία;

9. Ποιες ήταν οι απώλειες των Κερκυραίων;

10. Να υπογραµµίσετε στο κείµενο τα ρήµατα που δείχνουν τις ενέργειες καθενός από τους αντιπάλους.

10. δείσαντες µὴ ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ γένοιτο: Τι ακριβώς φοβήθηκαν οι Πελοποννήσιοι;

11. Α. Να σηµειώσετε Χ στη σωστή απάντηση.

Οι Αθηναίοι επιτέθηκαν:

α) Στο σύνολο των πλοίων των Πελοποννησίων

β) Στο µέσο των πλοίων

γ) Στα πλάγια

Β. Γιατί οι Αθηναίοι επέλεξαν την τακτική αυτή;

2. Α. Να κρίνετε αν οι παρακάτω προτάσεις είναι σωστές ή λανθασµένες, σύµφωνα µε το κείµενο :

Οι Αθηναίοι αφού βύθισαν ένα πλοίο των Πελοποννησίων:

α) δε συγκρούστηκαν περισσότερο µε τους αντιπάλους

β) υποχώρησαν όσο πιο γρήγορα µπορούσαν

γ) υποχώρησαν µε βραδύ ρυθµό

δ) ζήτησαν βοήθεια από τους Κερκυραίους

ε) επιτέθηκαν µε ορµή στους αντιπάλους

Β. Να δικαιολογήσετε την τακτική των Αθηναίων σε µία πρόταση που χαρακτηρίσατε ως σωστή.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. κακῶς, µάλιστα: Να γράψετε τα επιρρήµατα στους άλλους βαθµούς.

2. Να µεταφέρετε στον ενεστώτα τα ρήµατα του κειµένου που βρίσκονται στον παρατατικό.

3. Να τοποθετήσετε τις παρακάτω µετοχές στη σωστή θέση του πίνακα και να συµπληρώσετε τους άλλους χρόνους (στον ίδιο τύπο). προσπίπτοντες, φοβούµενοι, ταξαµένων, ὑποχωρούντων,προσβαλόντες, γενοµένη

Ενεστώτας

Μέλλοντας

Αόριστος α΄

Αόριστος β΄

Παρακείµενος

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να χαρακτηρίσετε το είδος των µετοχών του κεφαλαίου.

2. Να γράψετε τους εµπρόθετους προσδιορισµούς του κεφαλαίου και να χαρακτηρίσετε τη σχέση που δηλώνουν.

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. φυγή, τάξη, κρούση, βολή, πτώση: Να συνθέσετε καθένα από τα ουσιαστικά µε όσες από τις προθέσεις της παρένθεσης είναι δυνατόν και να γράψετε τη σηµασία καθενός ουσιαστικού που θα σχηµατιστεί. (Προθέσεις : προς, κατά, διά, υπό, υπό + εκ, µετά, εν, προ, επί, ανά, εις, παρά, συν, αντί, αντί + κατά, αντί + παρά)

2.. ἐπειρῶντο: Να γράψετε στη νέα ελληνική πέντε λέξεις µε το θέµα του ρήµατος.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 79-80

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Σε ποια ψυχολογική κατάσταση βρίσκονταν οι Κερκυραίοι µετά τη ναυµαχία και πόσο

δικαιολογηµένη ήταν;

2. Ποιο ήταν το αποτέλεσµα της ναυµαχίας και µε ποιες φράσεις αποδίδεται;

3. Ποιοι παράγοντες συνηγορούσαν για την επίθεση του Αλκίδα κατά της Κέρκυρας;

4. Ποια τακτική ακολούθησε ο Αλκίδας και πώς εξηγείται, κατά τη γνώµη σας;

5. καίπερ ... ὡς λέγεται: Ποια στάση τηρεί ο ιστορικός απέναντι στην πηγή από την οποία αντλεί τις πληροφορίες του;

6.. Ποια στάση τήρησαν οι δηµοκρατικοί µπροστά στον κίνδυνο που ένιωθαν να τους απειλεί; Σε ποια συγκεκριµένη ενέργεια προέβησαν και ποιο αποτέλεσµα είχε;

7. ἐπλήρωσαν γὰρ ὅµως τριάκοντα: Ο αριθµός των πλοίων είναι, κατά τη γνώµη σας, µεγάλος ή µικρός; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας λαµβάνοντας υπόψη σας τις συνθήκες που επικρατούσαν.

8. οἱ δὲ Πελοποννήσιοι ἐφρυκτωρήθησαν: Να εξηγήσετε πώς λειτουργούσε το σύστηµα

επικοινωνίας των αρχαίων Ελλήνων.

9. Πώς εξηγείται η αποστολή τόσο µεγάλης βοήθειας από τους Αθηναίους; Ποια γεγονότα είχαν πληροφορηθεί οι Αθηναίοι, όταν αποφάσισαν την αποστολή αυτή και ποια γεγονότα είχαν στο µεταξύ διαδραµατιστεί µέχρι να φθάσουν;

10. Ποια µέτρα πήραν οι δηµοκρατικοί για να αντιµετωπίσουν την αναµενόµενη επίθεση των Πελοποννησίων;

11. Για ποιο λόγο οι δηµοκρατικοί ήρθαν σε διαπραγµατεύσεις µε τους ολιγαρχικούς;

12. Ποιο επιχείρηµα χρησιµοποίησαν οι δηµοκρατικοί στις διαπραγµατεύσεις µε τους ολιγαρχικούς;

13. δῃώσαντες τὴν γῆν: Πού απέβλεπαν οι Πελοποννήσιοι µε την ενέργεια αυτή;

14. οἱ δὲ Πελοποννήσιοι ... ἀπέπλευσαν: Ο ιστορικός δεν αναφέρει για πού αναχώρησαν. Μπορείτε να υποθέσετε τον προορισµό τους;

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. ἀναλάβωσι, ἀπέπλευσαν, ἀνηγάγοντο: Να γράψετε κάθε ρήµα στον ίδιο χρόνο, πρόσωπο και αριθµό στις άλλες εγκλίσεις της ίδιας φωνής.

2. ὡς λέγεται: Να µεταφέρετε το ρήµα σε όλους τους χρόνους της οριστικής.

3. Να γράψετε τα ρήµατα που δηλώνουν τις κύριες ενέργειες των αντιπάλων και να τα µεταφέρετε στον ενεστώτα.

4. πολλῇ: α) Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των τριών γενών στον ενικό και πληθυντικό αριθµό. β) Να γράψετε τα παραθετικά του επιθέτου στην ονοµαστική ενικού και των τριών γενών.

5. ὁ δῆµος τῶν Κερκυραίων περιδεὴς γενόµενος: Να ξαναγράψετε την πρόταση µε υποκείµενο τη λέξη «Κερκυραῖοι».

8. Να συµπληρώσετε τα κενά µε τον κατάλληλο τύπο της λέξης που δίνεται στην παρένθεση:

α. Ἐν πολλῇ ταραχῇ καὶ φόβῳ ____________ (εἰµί: µτχ. ενεστ.) τῶν Κερκυραίων, ὁ Βρασίδας ὅστις

οὐκ ____________ (εἰµί: παρατατ.) ἰσόψηφος ____________ (παραινῶ: παρατ.) Ἀλκίδα ἐπὶ τὴν πόλιν___________ (ἐπιπλέω: απρµφ. ενεστ.).

β. Οἱ Κερκυραῖοι ____________ (πείθω: µτχ. ενεστ.) ____________ (τις: πληθ.) ἐς τὰς ναῦς

___________ (ἐσβαίνω: απρµφ. ενεστ.) __________ (πληρῶ: οριστική ενεστ.) τριάκοντα.

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

Να γράψετε τα επιρρήµατα και τους εµπρόθετους προσδιορισµούς του κειµένου και να βρείτε ποια επιρρηµατική σχέση δηλώνουν και ποιο ρήµα ή ρηµατικό τύπο προσδιορίζουν.

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. νεωτερίζω: Ποια σηµασία έχει στην αρχαία ελληνική και µε ποια σηµασία χρησιµοποιείται σήµερα το ρήµα και τα παράγωγά του;

2. Με ποιες λέξεις του κειµένου συνδέονται ετυµολογικά οι παρακάτω; συναίνεση, απόπλους,συµβατικός, εκπόρθηση, εγκράτεια, ανακοµιδή, σύµπλευση, συµµαχία, φόβητρο, ναύσταθµος,τριάδα.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 81

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Οἱ µὲν οὖν Πελοποννήσιοι τῆς νυκτός εὐθὺς κατὰ τάχος ἐκοµίζοντο ἐπ’ οἴκου παρὰ τὴν γῆν:

Ποια σηµασία έχει η συσσώρευση χρονικών και τοπικών προσδιορισµών στη φράση;

2. Ποιες προφυλάξεις πήραν οι Πελοποννήσιοι για την αναχώρησή τους µετά την είδηση για την αποστολή της αθηναϊκής ναυτικής µοίρας;

3. Να εξηγήσετε µε βάση το κείµενο κατά πόσο επηρεάστηκαν ψυχολογικά οι δηµοκρατικοί από την άφιξη των αθηναϊκών πλοίων και την παράλληλη αναχώρηση των πελοποννησιακών.

4. τὰς ναῦς περιπλεῦσαι κελεύσαντες ... ἐς τὸν ῾Υλαϊκὸν λιµένα: Πού απέβλεπαν µε τη διαταγή αυτή οι δηµοκρατικοί;

5. Ποιες ευθύνες φαίνεται να αποδίδει ο ιστορικός στον Ευρυµέδοντα για τις σφαγές;

6. Γιατί, κατά τη γνώµη σας, ο ιστορικός δεν αναφέρεται πλέον στο Νικόστρατο;

7. Να επισηµάνετε τα ρήµατα ή τις φράσεις που δηλώνουν το θάνατο και να σχολιάσετε την εικόνα που αισθητοποιούν. Πώς χαρακτηρίζετε το ύφος του κειµένου; Να αιτιολογήσετε το χαρακτηρισµό σας.

8. Να αξιολογήσετε τη δύναµη της περιγραφής και της αφήγησης του Θουκυδίδη στο κεφ. 81.

9. Ποια επίδραση είχαν τα γεγονότα στους ολιγαρχικούς; Σε ποια κατάσταση είχαν περιέλθει;

10. Πώς διαµορφώθηκε η κατάσταση µόλις έγινε γνωστό ότι φθάνει αθηναϊκή βοήθεια;

11. Να εντοπίσετε στο κείµενο τις φράσεις που αποδίδουν τις κυριότερες ενέργειες των εµπλεκοµένωνστα µετά τη ναυµαχία γεγονότα.

12. Πώς αντιµετώπισαν οι δηµοκρατικοί τους ικέτες στο ιερό της ΄Ηρας;

13. οὐδὲν ὅ τι οὐ ξυνέβη καὶ ἔτι περαιτέρω: Ποια σηµασία έχει η δήλωση αυτή για το µέγεθος της σφαγής;

14. Ποια κατάσταση περιγράφει ο ιστορικός µε τα παραδείγµατα φόνων που παραθέτει στο τέλος; Να την χαρακτηρίσετε.

Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να συµπληρώσετε τα κενά µε τους ρηµατικούς τύπους που ζητούνται.

Κερκυραῖοι ἐπεὶ ____________ (αἰσθάνοµαι, αόρ. β΄) τὰς τῶν ᾿Αθηναίων ναῦς ____________(παραγίγνοµαι, µτχ. ενεστ.), __________ (κελεύω, αόρ.) τὰς ναῦς ἃς ἐπλήρωσαν ____________(ἀνάγοµαι, απαρ. αορ. β΄).

2. Να συνδέσετε τους τύπους που δίνονται στη στήλη Α µε τη γραµµατική αναγνώριση που τους αντιστοιχεί στη στήλη Β. ΄Ενα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

Α Β

Τινά Παρατατικός μέσης φωνής

ὅσοι Ουσιαστικό Γ΄κλίσης

ἀπεχρῶντο Παρατατικός ενεργητικής φωνής

λιµένα Αυτοπαθητική αντωνυμία

ἑώρων Αόριστη Αντωνυμία

Αναφορική αντωνυμία

Γ. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να υπογραµµίσετε τις µετοχές που έχουν υποκείµενο τους δηµοκρατικούς και να τις χαρακτηρίσετε συντακτικώς.

2. ἡµέρας τε ἑπτὰ ... ὑπὸ τῶν λαβόντων: Να εντοπίσετε τους προσδιορισµούς της αιτίας

(αναγκαστικού αιτίου) στην ηµιπερίοδο.

3. εἴ τινα λάβοιεν, ἀπέκτεινον: Να χαρακτηρίσετε τον υποθετικό λόγο.

Δ. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ - ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. ὀφθῶσιν: Από το θέµα αυτό του ρήµατος να γράψετε πέντε παράγωγα, απλά και σύνθετα.

2. Να συνδέσετε τις λέξεις που δίνονται µε οµόρριζές τους στο κείµενο: παρείσακτος, αναπλήρωση,αδόκητος, αγχόνη, κατάσχεση, άγνωστος, αποβάθρα, υπερβατός, στηθάγχη, εξαγώγιµος

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 82-83

Α. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Πώς χαρακτηρίζει ο Θουκυδίδης τον εµφύλιο πόλεµο της Κέρκυρας και γιατί;

2. Ο Θουκυδίδης γράφοντας ότι ο εµφύλιος πόλεµος της Κέρκυρας «προκάλεσε µεγάλη εντύπωση,γιατί ήταν ο πρώτος που έγινε», φαίνεται να πιστεύει ότι οι άνθρωποι συνηθίζουν τη βία. Θασυµφωνούσατε µε τον ιστορικό; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας.

3. Στον εµφύλιο πόλεµο οι δηµοκρατικοί ζητούσαν τη βοήθεια της Αθήνας και οι ολιγαρχικοί της Σπάρτης. Γνωρίζετε ανάλογο παράδειγµα από την ιστορία; Ποιες συνέπειες είχε;

4. Οι εµφύλιες συγκρούσεις έφεραν µεγάλες κι αµέτρητες συµφορές στις πολιτείες, συµφορές που γίνονται και θα γίνονται πάντα όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου... (82, 2). Ποια αντίληψη εκφράζει ο ιστορικός για την ανθρώπινη φύση; Συµφωνείτε; Να αναλύσετε την άποψή σας.

5. Αλλ’ όταν έρθη ο πόλεµος που φέρνει στους ανθρώπους την καθηµερινή στέρηση, γίνεται δάσκαλοςτης βίας κι ερεθίζει τα πνεύµατα του πλήθους σύµφωνα µε τις καταστάσεις που δηµιουργεί (82, 2) :

Πώς τεκµηριώνει ο Θουκυδίδης την άποψη ότι ο πόλεµος είναι «δάσκαλος της βίας»; Ποια είναι η δική σας γνώµη;

6. Πώς ερµηνεύετε την τάση των αντιπάλων να υπερβάλουν σε επινοητικότητα, σε ύπουλα µέσα και σε ανήκουστες εκδικήσεις (82, 3);

7. Γιατί σε καιρό ειρήνης οι άνθρωποι σκέφτονται ορθότερα;

8. Ο Θουκυδίδης παρατηρεί ότι στον πόλεµο οι άνθρωποι άλλαξαν την καθιερωµένη σηµασία των λέξεων (82, 4 κ.ε). Ποια παραδείγµατα αναφέρει για να το τεκµηριώσει; Η παρατήρησή του ισχύει και σε άλλες εκτός από τον πόλεµο συνθήκες;

9. Ο Θουκυδίδης λέει ότι στον πόλεµο οι πραγµατικές αξίες περιφρονούνται και ό,τι πριν ήταν αξιόµεµπτο θεωρείται τώρα αξιέπαινο και αξιοθαύµαστο. Γιατί συµβαίνει αυτό;

10. Ποιες αρετές αποκτούν ιδιαίτερη αξία σε µια εµφύλια διαµάχη;

11. Σε ποια αρνητικά στοιχεία (ιδιότητες) της ανθρώπινης φύσης αποδίδει ο Θουκυδίδης (άµεσα ή έµµεσα) την αλλαγή της κλίµακας των αξιών στους πολέµους;

SchoolSpace4all

SchoolSpace4all

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφ. 70-83/ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 70

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 71-73

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 74

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 75

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 76-77

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 78

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 79-80

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 81

Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο 3. Κεφάλαια 82-83

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΡΗΜΑΤΑ/Α ΚΑΙ Β ΚΛΙΣΗ)

Εισαγωγή Θουκυδίδη Ασκήσεις (με μετάφραση)

Το κίνημα στο Γουδί/Σύνταγμα 1911

β΄ γυμνασίου

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Ν.Ε.Γ. ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ)

Μαθήματα Α΄ και Β΄ Γυμνασίου