ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 

Είναι οι δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις που φανερώνουν τον όρο – προϋπόθεση που πρέπει να ισχύει , ώστε να γίνει αυτό που δηλώνει η πρόταση την οποία προσδιορίζουν

 

Λειτουργούν ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί του όρου - προϋπόθεσης

 

ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΙ ΜΕ	ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Τους υποθετικούς συνδέσμους : εάν, αν , σαν, άμα    Με τις εκφράσεις : έτσι και, σε περίπτωση που	Αν τα καταφέρεις, θα σού πάρω ένα δώρο Άμα χαλάσει ο καιρός, πάει η εκδρομή μας   Σε περίπτωση που δυσκολευτείς, θα έρθω εγώ

Προσοχή : ο σύνδεσμος αν μπορεί να εισάγει και πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις :

 

Με ρώτησε αν ενδιαφέρομαι για την εκδρομή ( πλάγια ερώτηση, αντικείμενο στο ρήμα ρώτησε)

 

Η υποθετική πρόταση λέγεται υπόθεση, ενώ η πρόταση που προσδιορίζεται λέγεται

απόδοση . Υπόθεση και απόδοση αποτελούν έναν υποθετικό λόγο.

 

ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ

ΥΠΟΘΕΣΗ	ΑΠΟΔΟΣΗ
Αν μ’ εμπιστευτείς, Αν διάβαζες,	θα δείξω εχεμύθεια θα είχες καλύτερους βαθμούς

 

ΕΙΔΗ ΥΠΟΘΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΩΝ

Κάποτε οι προτάσεις που εισάγονται με το αν δεν είναι υποθέσεις, ούτε υπάρχει πραγματικός υποθετικός λόγος , αλλά μπορεί να εκφράζουν :

 

1.       παρομοίωση – αναλογία : Αν κατάλαβες εσύ, κατάλαβα κι εγώ

2.       έντονη αντίθεση : Αν εσένα δε σε άγγιξε το γεγονός, εμένα με συγκλόνισε πραγματικά

3.       αιτία : Δεν ευθύνομαι εγώ , αν εσείς το καταλάβατε λάθος ( = επειδή εσείς …)

4.       αποτέλεσμα : αν τώρα βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση, αιτία είναι η ξεροκεφαλιά του( η ξεροκεφαλιά του είναι αιτία ώστε να βρίσκεται τώρα…)

5.       ανάπτυξη του αόριστου νοήματος αντωνυμίας ουδέτερου γένους .Τότε η υπόθεση είναι ισοδύναμη με έναρθρη ειδική πρόταση : Αν στέκομαι στα πόδια μου σήμερα, το οφείλω στους φίλους μου ( = το ότι στέκομαι στα πόδια μου … )

6.       απειλή : Αν σε αρπάξω, χάθηκες !

 

Βλ. και Συντακτικό της Νέας Ελληνικής Β και Γ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ , σελ. 143 – 145

1.    Αφού βρείτε το είδος των παρακάτω υποθετικών λόγων ( πραγματικό ή αντίθετο του πραγματικού ), να τους μετατρέψετε σε υποθετικούς λόγους του άλλου είδους :

 

α. Αν δεν προστατευτεί το περιβάλλον, το μέλλον της γης θα είναι ζοφερό : ---------------------

β. Αν είχε σεβαστεί τους κανόνες, δε θα είχε χάσει τώρα τη δουλειά του : -------------------------

γ. Αν οι πολιτικοί μας στέκονταν στο ύψος των περιστάσεων, θα κέρδιζαν τη γενική αποδοχή

 

 

2.  Συμπληρώστε τον υποθετικό λόγο με το ρήμα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο κι επισημάνετε το είδος του :

 

α. Αν δεν είχε δουλέψει τόσο σκληρά, δε θα--------------------------------------- το στόχο του

(πετυχαίνω ) ΕΙΔΟΣ :

β. Αν------------------------------- τα μέτρα σου, δε θα αντιμετωπίσεις απρόοπτα

( λαμβάνω ) ΕΙΔΟΣ :

γ. Αν είχα χρήματα, θα--------------------------------------------- μια ζωή με πολλά ταξίδια

( επιλέγω) ) ΕΙΔΟΣ :

δ. Αν----------------------------------- περισσότερο , θα κερδίσεις το δίκιο σου ( επιμένω )

ΕΙΔΟΣ :