ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ /Σοσιαλιστική Κοινωνία
Χωριστείτε σε τέσσερις ομάδες και κάθε ομάδα να διαβάσει τι κείμενο της και να κάνει τις εργασίες του κειμένου
Ομάδα 1η. Για το άτομο χειραφέτηση σημαίνει απελευθέρωση από τις συνθήκες κυριαρχίας και υποταγής και αύξηση των ικανοτήτων του για δραστικές αποφάσεις. Με αυτή ακριβώς τη φιλοδοξία θα πρέπει να συσχετίσουμε την περίφημη σοσιαλιστική διεκδίκηση για πραγματική ελευθερία. […] [Έτσι] ο Λουί Μπλα δήλωνε: “Zητάμε την ελευθερία... αλλά την πραγματική ελευθερία, την ελευθερία για όλους, την ελευθερία που μάταια αποζητάμε ενόσω οι αθάνατες αδελφές που ακούνε στο όνομα ισότητα και αδελφότητα απουσιάζουν”. [...] Από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα ο σοσιαλισμός απέκτησε επίσης μια φιλοσοφία της κοινωνίας, της ιστορίας και του ανθρώπου. Σε αδρές γραμμές ο σοσιαλισμός εκλαμβάνει την κοινωνία ως ένα σώμα υπό οργάνωση, την ιστορία ως εξελισσόμενη προς έναν σκοπό, τον άνθρωπο ως μέλος ενός κοινωνικού συνόλου”.
(Μonique Canto-Sperber, Σοσιαλισμός και φιλελευθερισμός: Oι κανόνες
της ελευθερίας, μτφρ. Κ. Παπαγιώργης, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2004, σ.
73-103)
1.
Πώς εκλαμβάνει ο σοσιαλισμός την κοινωνία ,
σύμφωνα με το κείμενο;
2.
Ποιες δυσκολίες συναντά η εφαρμογή του σοσιαλισμού
στην εποχή μας;
Απάντηση
Ομάδα 2η. Το γεγονός λοιπόν ότι η ελευθερία μου περιορίζεται από την ελευθερία των άλλων εγγυάται κατά έναν τρόπο την αρμονική συνύπαρξη όλων και την προϋπόθεση για τον άλλο να απολαμβάνει την ελευθερία του. [...] Το πρώτο διακριτικό γνώρισμα του σοσιαλισμού είναι η απαίτηση ενός ισχυρού δεσμού ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνική ζωή. [...] Το δεύτερο διακριτικό γνώρισμα σχετίζεται με την πεποίθηση ότι η ανθρώπινη δράση μπορεί να αναμορφώσει και να βελτιώσει την κατάσταση των πραγμάτων. Από την αρχή του 19ου αιώνα οι σοσιαλιστές θεωρητικοί δεν αρκέστηκαν στον γενικό ανασχηματισμό της κοινωνίας. Επιχείρησαν να προτείνουν συγκεκριμένους τρόπους δράσης και κατά κανόνα να εφαρμόσουν τις μεταρρυθμιστικές τους ιδέες. Το τρίτο συστατικό στοιχείο του σοσιαλισμού αναφέρεται στην ιδέα μιας συναφούς χειραφέτησης του ατόμου και της κοινωνίας. Σταδιακά ο σοσιαλισμός απαλλάχτηκε από το στοιχείο της ουτοπίας και τον οραματικό χαρακτήρα που σφράγισαν τις απαρχές του. Αλλά επί μακρόν, τουλάχιστον μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρέμεινε το μόνο πολιτικό κίνημα (μαζί με τον κομμουνισμό, που στο σημείο αυτό εμπνεόταν άμεσα από τον σοσιαλισμό) το οποίο βάσιζε την προοπτική του στην παράσταση ενός μέλλοντος όπου ούτε ο άνθρωπος ούτε η κοινωνία θα ήταν αλλοτριωμένοι, όπου η διαδικασία της απελευθέρωσης του ατόμου και του κοινωνικού σώματος θα ολοκληρωνόταν. [...] Για το άτομο χειραφέτηση σημαίνει απελευθέρωση από τις συνθήκες κυριαρχίας και υποταγής και αύξηση των ικανοτήτων του για δραστικές αποφάσεις. Με αυτή ακριβώς τη φιλοδοξία θα πρέπει να συσχετίσουμε την περίφημη σοσιαλιστική διεκδίκηση για πραγματική ελευθερία. Μonique Canto-Sperber, Σοσιαλισμός και φιλελευθερισμός: Oι κανόνες της ελευθερίας, μτφρ. Κ. Παπαγιώργης, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2004, σ. 73-103)
1. Ποια είναι τα διακριτικά γνωρίσματα του σοσιαλισμού σύμφωνα με την πηγή/παράθεμα;
2. Σύμφωνα με το παράθεμα το άτομο πρέπει να απελευθερωθεί από τις συνθήκες κυριαρχίας και υποταγής. Ποια χαρακτηριστικά όμως, κατά τη γνώμη σας, πρέπει να έχει το άτομο για να πάρει δραστικές αποφάσεις, όταν αποκτήσει την ελευθερία του;
Απάντηση
Ομάδα 3η. Προκαταρκτικά
άρθρα για την αιώνια ειρήνη μεταξύ κρατών: α) Καμιά συνθήκη ειρήνης που γίνεται
με την κρυφή επιφύλαξη κάποιας αφορμητικής αιτίας για μελλοντικό πόλεμο δεν
πρέπει να ισχύει ως τέτοια. […] β) Κανένα ανεξάρτητο κράτος (αδιάφορο αν είναι
μικρό ή μεγάλο) δεν μπορεί να αποκτάται από άλλο κράτος μέσω κληρονομιάς,
ανταλλαγής, αγοράς ή δωρεάς. […] γ) Οι μόνιμοι στρατοί οφείλουν με τον καιρό να
εξαφανισθούν εντελώς. [...] δ) Δεν πρέπει να δημιουργούνται κρατικά χρέη σε
αναφορά με εξωτερικές κρατικές προστριβές. […] ε) Κανένα κράτος δεν πρέπει να
αναμειγνύεται με βίαιο τρόπο στο πολίτευμα και τη διακυβέρνηση ενός άλλου
κράτους. […] στ) Κανένα κράτος, ευρισκόμενο σε πόλεμο με άλλο, δεν πρέπει να
επιτρέπει τέτοιου είδους εχθροπραξίες που να καθιστούν αναγκαστικά ανέφικτη την
αμοιβαία εμπιστοσύνη στη μελλοντική ειρήνη: όπως είναι ο διορισμός δολοφόνων ή
δηλητηριαστών, η παραβίαση των συνθηκολογήσεων, η παρακίνηση σε διάπραξη
προδοσίας στο αντίπαλο κράτος κ.λπ…”
(Ι. Καντ, Προς την
αιώνια ειρήνη, μτφρ. Κ. Σαργέντης, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2006, σ. 49-56)
1. Με ποιους τρόπους
μπορεί να επιτευχθεί η αιώνια ειρήνη , σύμφωνα με τον Καντ;
2. Ποια άρθρα από όσα αναφέρει ο Καντ καταπατώνται στην
εποχή μας και για ποιους λόγους;
Ομάδα 4η. “Αν
αναζητήσουμε σε τι ακριβώς συνίσταται το μεγαλύτερο αγαθό, που πρέπει να ‘ναι ο
τελικός σκοπός κάθε νομοθετικού συστήματος, θα βρούμε ότι συνοψίζεται σε δύο
πρωταρχικούς σκοπούς, ελευθερία και ισότητα. Ελευθερία, γιατί κάθε επιμέρους
εξάρτηση ισοδυναμεί με την ισχύ που αφαιρείται από το σώμα του κράτους·-
ισότητα, γιατί η ελευθερία δεν υπάρχει χωρίς αυτήν”.
(Ζαν Ζακ Ρουσό, Το
κοινωνικό συμβόλαιο, μτφρ. Βασιλική Γρηγοροπούλου - Αλβέρτος Στάινχαουερ, )
1. Ποια είναι τα
χαρακτηριστικά του κοινωνικού συμβολαίου , σύμφωνα με τον Ρουσό;
2. Πιστεύετε ότι στην εποχή μας ισχύουν οι βασικοί σκοποί του κοινωνικού συμβολαίου, όπως τους κατέγραψε ο μεγάλος φιλόσοφος; Ποιες ελευθερίες προστατεύονται στις σύγχρονες παγκοσμιοποιημένες κοινωνίες;
Απάντηση
Τι εννοούμε όταν μιλάμε για κοινωνική ισότητα; Να συζητηθεί η άποψη του Louis Blanc: “Τι είναι η ισότητα; Είναι για όλους τους ανθρώπους η ίση ανάπτυξη των άνισων ικανοτήτων τους και η ίση ικανοποίηση των άνισων αναγκών τους. […] Η ισότητα είναι λοιπόν μια αναγκαιότητα; Ασφαλώς και θα υπάρξει, όταν καθένας θα παράγει ανάλογα με τις δυνάμεις του και θα καταναλώνει ανάλογα με τις ανάγκες του”.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου