ΠΗΓΕΣ ΠΑΡΑΘΕΜΑΤΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Β Π Π (ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ)
Αξιοποιώντας
τα στοιχεία της πηγής 1, 2 και 3 και του χάρτη σελ 133 σχ.β. να
καταγράψετε τις ανθρώπινες απώλειες και ψυχολογικές συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Πηγή 1: Ανθρώπινες
απώλειες
"Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσε
ανυπολόγιστες απώλειες. Στην Ευρώπη μόνο, ο αριθμός των νεκρών ξεπέρασε τα 36
εκατομμύρια. Η μαζική εξόντωση των Εβραίων, οι απώλειες από τους βομβαρδισμούς
και οι εκτελέσεις αμάχων καταδεικνύουν την αγριότητα της σύγκρουσης. Ο πόλεμος
αυτός δεν αφορούσε μόνο τις μάχες στο πεδίο, αλλά και την επιβολή ενός νέου
είδους καταστροφής που στόχευε πληθυσμούς."
Απόσπασμα από: Mark Mazower, "Σκοτεινή Ήπειρος: Ο
Ευρωπαϊκός Εικοστός Αιώνας", εκδ. Αλεξάνδρεια, 2013.
Πηγή 2. Τα αποτελέσματα
του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου σε μια εικόνα:
Νέες γυναίκες με γκρίζα ή κάτασπρα
μαλλιά
(Σεράγεβο, Γιουγκοσλαβία, 1946). Εδώ, όπως και στο Βελιγράδι, βλέπω στους
δρόμους πολλές νέες γυναίκες με γκρίζα ή κάτασπρα μαλλιά. Τα πρόσωπά τους
βασανισμένα αλλά ακόμα νεανικά, ενώ το σχήμα του σώματός τους προδίδει
σαφέστατα τη νεανικότητά τους. Μου φαίνεται ότι καταλαβαίνω ποιες επιπτώσεις
είχε ο τελευταίος πόλεμος σε αυτές τις ασθενικές και εύθραυστες υπάρξεις [...].
Είναι κρίμα. Τίποτε δεν θα μπορούσε να μιλήσει πιο καθαρά στις μελλοντικές
γενιές από αυτά τα νεανικά γκρίζα μαλλιά, από τα οποία έκλεψαν την αμεριμνησία
της νιότης. Ας έχουν τουλάχιστον σαν μνημείο τη σύντομη αυτή σημείωση.
Ivo Andric,
Conversation with Goya: Bridges, Signs, Λονδίνο 1990, σ. 50.
Πηγή:
E. Hobsbawn, Η εποχή των άκρων, μτφρ. Β. Καπετανγιάννης, Θεμέλιο, Αθήνα 1995,
σ. 37.
Α. Ανθρώπινες απώλειες του Β΄ Παγκοσμίου
Πολέμου:
Πηγή
3. Ψυχολογικές συνέπειες
Οι
μελέτες για τα ορφανά του πολέμου αποκάλυψαν μια ολόκληρη γκάμα ψυχικών
τραυμάτων που είχαν υποστεί πολλά από αυτά ως αποτέλεσμα των εμπειριών τους. Τα
παιδιά ήταν καταθλιπτικά, αδικαιολόγητα σοβαρά για την ηλικία τους και
ιδιαζόντως νευρικά. ………………. «πρέπει να συνειδητοποιήσουμε» έλεγε μια νεαρή
Τσέχα σε μια Αγγλίδα φίλη της, ‘’ότι η κατοχή δεν δημιούργησε μόνο ήρωες αλλά
και δειλούς. Στα χρόνια που μεγάλωσαν οι νέοι η ηθική είχε αντιστραφεί. Πολλές
φορές το κακό αποδεικνυόταν πιο επωφελές από το καλό και τα ψέματα πιο επωφελή
από την αλήθεια. Όσοι μεγάλωσαν ψιθυρίζοντας, δεν μπορούν τώρα να μιλήσουν
φυσιολογικά, ή φωνάζουν ή ψιθυρίζουν. Δεν είναι εύκολο να βγάλεις τον φόβο από
τις καρδιές των ανθρώπων. Mark Mazower, Σκοτεινή Ήπειρος,
Αλεξάνδρεια. 2001
Β. Ψυχολογικές συνέπειες του Β΄
Παγκοσμίου Πολέμου
………………………………………………………………………………………………………….
Αξιοποιώντας τα στοιχεία της πηγής 4 και του
χάρτη σελ 133 να καταγράψετε τις οικονομικές συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου
Πολέμου για την Ευρώπη.
Πηγή 4: Οικονομικές
καταστροφές
Αποσπάσματα από: Tony
Judt, "Μεταπολεμική Ευρώπη: 1945-2005", εκδ. Αλεξάνδρεια, 2010.
"Η οικονομία της Ευρώπης κατέρρευσε
μετά το 1945. Το Παρίσι, το Λονδίνο, η Ρώμη και το Βερολίνο βρέθηκαν σε δεινή
θέση, με τις υποδομές κατεστραμμένες. Το Σχέδιο Μάρσαλ(οικονομική βοήθεια των
ΗΠΑ προς την Ευρώπη) ήταν μια από τις βασικές προσπάθειες για την ανοικοδόμηση.
Ωστόσο, ο Ψυχρός Πόλεμος που ακολούθησε διαμόρφωσε τις νέες οικονομικές
ισορροπίες μεταξύ Ανατολής και Δύσης."
…………………………………………………………………………………………………………………….
Το πρόβλημα οφειλόταν εν μέρει στα
κατεστραμμένα αγροκτήματα, εν μέρει στις αποδιοργανωμένες συγκοινωνίες και
κυρίως στον μεγάλο αριθμό των ανήμπορων, μη παραγωγικών ατόμων που έπρεπε να
τραφούν. Οι αγρότες, σε όποια μέρη της Ευρώπης μπορούσαν να παράγουν τρόφιμα,
ήταν απρόθυμοι να τα προσφέρουν στις πόλεις. Τα περισσότερα ευρωπαϊκά νομίσματα
δεν είχαν αξία
………………………………………………………………………………………………………………………..
Το πρόβλημα της διατροφής, της στέγασης,
της ένδυσης και της φροντίδας για τους βασανισμένους πολίτες της Ευρώπης (και
τα εκατομμύρια των αιχμαλώτων στρατιωτών των πρώην δυνάμεων του Άξονα)
περιπλέκονταν και μεγεθύνονταν λόγω της πρωτοφανούς έκτασης της κρίσης των
προσφύγων
Ποια
ήταν η οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Αξιοποιώντας
τα στοιχεία των πηγών 5, 6 να καταγράψετε τις πολιτικές συνέπειες/ αλλαγές μετά
τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πολιτικές αλλαγές
Πηγή 5:
"Ο
κόσμος μετά το 1945 άλλαξε ριζικά. Η Γερμανία χωρίστηκε σε Ανατολή και Δύση, οι
Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση τέθηκαν αντιμέτωπες, ενώ η Ευρώπη
έπαψε να είναι το κέντρο του κόσμου. Οι πρώτες δεκαετίες μετά τον πόλεμο
σημαδεύτηκαν από αποαποικιοποίηση, νέες συμμαχίες και τον φόβο μιας πυρηνικής
σύγκρουσης." : Απόσπασμα από:
Eric Hobsbawm, "Η Εποχή των Άκρων: Ο Σύντομος 20ός Αιώνας 1914-1991",
εκδ. Θεμέλιο, 1999
Πηγή 6:Πρώτον
πρόκειται για μια ιστορία υποβάθμισης της Ευρώπης. Μετά το 1945 τα κράτη της
Ευρώπης δεν μπορούσαν πλέον να
επιδιώκουν διεθνή ή αυτοκρατορική θέση. Οι δυο εξαιρέσεις του κανόνα, η Μεγάλη
Βρετανία και η Σοβιετική Ένωση ήταν ημι-ευρωπαϊκές δυνάμεις. Οι υπόλοιπες χώρες
της Ευρώπης είχαν ταπεινωθεί από την ήττα και την κατοχή. Η μεταπολεμική Ευρώπη απελευθερώθηκε από
ξένους. (……..). Στη διάρκεια αυτών των χρόνων οι πρώην θαλάσσιες αυτοκρατορίες
της Ευρώπης (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Πορτογαλία)
απογυμνωμένες από τα υπερπόντια εδάφη τους, αναδιπλώθηκαν όλες στο ευρωπαϊκό
πυρήνα τους κι έστρεψαν ξανά την προσοχή τους στην ίδια την Ευρώπη. Απόσπασμα
από: Tony Judt, "Μεταπολεμική Ευρώπη: 1945-2005", εκδ. Αλεξάνδρεια,
2010
Ποιες
οι πολιτικές συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
(Ομάδα 4)
Αξιοποιώντας τα στοιχεία των πηγών 7 και
8 να παρουσιάσετε τις άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για τις περιοχές και
τους κατοίκους που δέχτηκαν ατομική επίθεση.
Οι
ατομικές βόμβες
Πηγή
7: "Όταν η βόμβα έπεσε στη Χιροσίμα, όσοι
βρίσκονταν κοντά στο σημείο μηδέν εξαϋλώθηκαν αμέσως. Χιλιάδες άλλοι υπέφεραν
από εγκαύματα, ραδιενεργή δηλητηρίαση και καταστροφή των σπιτιών τους. Οι
επιζώντες, γνωστοί ως hibakusha, έζησαν με τις συνέπειες της ραδιενέργειας για
δεκαετίες." Απόσπασμα από: John
Hersey, "Χιροσίμα", εκδ. Ποταμός, 2005.
Πηγή
8
:Χιροσίμα (6 Αυγούστου 1945) …Ξαφνικά μια εκτυφλωτική λάμψη μ’ έκανε να
τιναχτώ, το σπίτι μπροστά μας άρχισε να τρέμει και, σε μερικά λεπτά, σωριαζόταν
σε ερείπια μέσα σ΄ ένα σύννεφο από σκόνη. Γύρω μας κι άλλα κτίρια κατέρρεαν σαν
τραπουλόχαρτα. Φλόγες ξεπήδησαν από τα χαλάσματα κι άρχισαν να φουντώνουν με τη
βοήθεια ενός ανέμου που γινόταν όλο και σφοδρότερος… Είδα να παρελαύνουν από
μπροστά μου ανθρώπινες σκιές, που έμοιαζαν με λιτανεία φαντασμάτων. Μερικές απ’
αυτές φαίνονταν να υποφέρουν από πόνους φρικτούς και βάδιζαν με τα χέρια
τεντωμένα. Αυτές οι μορφές μου προξένησαν ιδιαίτερη περιέργεια. Τέλος κατάλαβα
ότι ήταν άνθρωποι φρικιαστικά καμένοι που ήθελαν να αποφύγουν την οδυνηρή επαφή
των χεριών τους με τα πληγωμένα πλευρά τους… Οι σιωπηλοί δρόμοι ήταν γεμάτοι από
πτώματα. Η Χιροσίμα δεν ήταν πια μια πόλη, αλλά μια φλογισμένη έρημος.
Μισιχίκο
Χασίγια, Ημερολόγιο της Χιροσίμα στο Β. Σκουλάτου, Ν. Δημακοπούλου, Σ. Κόνδη,
Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη, τ. Γ ΄, OΕΔΒ, Αθήνα 1984, σ. 264.
Όλες
οι ομάδες
1.
Πηγή
9: Αξιοποιώντας
τα στοιχεία της ιστορικής πηγής να παρουσιάσετε τις αλλαγές που σηματοδότησε η
χρήση ατομικών όπλων.
«Τελικά
οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν αυτές που έριξαν τις δύο πρώτες ατομικές βόμβες στην
Ιαπωνία τον Αύγουστο του 1945, ενώ καθεμιά από αυτές κατέστρεψε μια πόλη
μεσαίου μεγέθους σκοτώνοντας παράλληλα 130.000 άτομα μονομιάς.
Χρησιμοποιούμενες από μία δύναμη εκτός Ευρώπης εναντίον μίας άλλης τέτοιας
δύναμης με στόχο τον τερματισμό τής μεταξύ τους σύγκρουσης, στην οποία οι
Ευρωπαίοι είχαν παίξει μόνο βοηθητικό ρόλο, σηματοδότησαν το τέλος εποχής της
παγκόσμιας ευρωπαϊκής κυριαρχίας, που είχαν εγκαινιάσει τα ταξίδια του Κολόμβου
και του Vasco da Gama πριν [από] πεντακόσια σχεδόν χρόνια. Σηματοδότησαν επίσης
το τέλος της εποχής του μαζικού πολέμου, των συγκρούσεων κατά τις οποίες οι
πλήρως κινητοποιημένοι πληθυσμοί των βιομηχανικών χωρών είχαν αφιερώσει όλη
τους την ενέργεια για την καταστροφή των εχθρών τους. Μέσα σε διάστημα μερικών
ετών θα αναπτύσσονταν τα θερμοπυρηνικά όπλα, που καθένα τους θα εμπεριείχε
περισσότερη καταστρεπτική ισχύ από εκείνη που είχε χρησιμοποιήσει η ανθρωπότητα
σε ολόκληρη την ιστορία της, με πυραύλους που θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να
τους εξαπολύσουν εναντίον οποιουδήποτε σημείου της επιφάνειας της γης.[…]» Michael Howard, O Ρόλος του
Πολέμου στη Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία, Ποιότητα, Αθήνα 2000, σ. 234-235 (βιβλίο
του καθηγητή).
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2.
Χαρακτηρίστε
τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασμένες
|
1
.Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος προκάλεσε υλικές απώλειες κυρίως στην Ευρώπη. |
|
|
3.
Οι
νεκροί ήταν μεγάλο ποσοστό άμαχοι. |
|
|
4.
Η
οικονομία της Ευρώπης ενισχύθηκε. |
|
|
5.
Οι
λαοί της Άπω Ανατολής πλήρωσαν μικρότερο φόρο αίματος από τους λαούς της
Ευρώπης. |
|
|
5
.Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο μεταβάλλεται η διεθνής οικονομική ισορροπία. |
|
|
6.
Η
ρίψη ατομικής βόμβας προκάλεσε σημαντικές καταστροφές στη Χιροσίμα και το
Ναγκασάκι. |
|
Εργασία: Να συγκρίνετε τις επιπτώσεις σε
διάφορα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με
σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις (π.χ. πόλεμος στην Ουκρανία, πολεμικές
συγκρούσεις στη λωρίδα της Γάζας)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου