Παρατακτική – Υποτακτική σύνδεση - Ασύνδετο σχήμα ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Γ΄ΓΥΜΝ.)

 

Επαναληπτικές ασκήσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα

Γ´ Γυμνασίου

Α´ Παρατακτική – Υποτακτική σύνδεση - Ασύνδετο σχήμα

 Οι προτάσεις στα Νέα Ελληνικά συνδέονται με τρεις τρόπους μεταξύ τους με:

Ασύνδετο σχήμα

Στο ασύνδετο σχήμα οι προτάσεις δεν συνδέονται μεταξύ τους· απλώς μπαίνει η μία

δίπλα στην άλλη και χωρίζονται με κόμμα.

π.χ. Τα σύννεφα ήρθαν, ο ήλιος χάθηκε, η βροχή άρχισε.

Παρατακτική σύνδεση

Στην παρατακτική σύνδεση οι προτάσεις παρατάσσονται, δηλ. μπαίνουν η μία δίπλα

στην άλλη, και συνδέονται μεταξύ τους με τους παρατακτικούς συνδέσμους:

Συμπλεκτικοί και, ούτε, μήτε, ουδέ, μηδέ

Αντιθετικοί μα, αλλά, παρά, ωστόσο, όμως, μόνο

Διαχωριστικοί ή διαζευκτικοί ή, είτε

Συμπερασματικοί ώστε, λοιπόν, άρα, επομένως(μετά από τελεία ή άνω

τελεία)

π.χ. Μου είπε την αλήθεια, αλλά δεν τον πίστεψα.

Στην Παρατακτική Σύνδεση συνδέονται ισοδύναμες προτάσεις, δηλαδή:

Κυρία + Κύρια

Δευτερεύουσα + Δευτερεύουσα

Υποτακτική σύνδεση

Στην υποτακτική σύνδεση μια δευτερεύουσα πρόταση υποτάσσεται σε μια κύρια

πρόταση ή σε μια άλλη δευτερεύουσα πρόταση· οι προτάσεις συνδέονται με τους

υποτακτικούς συνδέσμους:

Ειδικοί ότι, πως, που

Βουλητικός να

Ενδοιαστικοί ή Διστακτικοί μην, μήπως

Χρονικοί όταν, σαν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου,

πριν, μόλις, προτού, ώσπου, ωσότου, όσο

που, όποτε, ενόσω, κάθε που

Αιτιολογικοί γιατί, επειδή, διότι

Υποθετικοί αν, εάν, σαν, άμα

Τελικοί να, για να

Αποτελεσματικοί ώστε, που

Εναντιωματικοί αν και, ενώ, μολονότι, μόλο που

π.χ. Γινόταν τόση φασαρία στην αυλή, ώστε πετάχτηκαν όλοι έξω.

Στην Υποτακτική σύνδεση συνδέονται ανόμοιες προτάσεις, δηλαδή:

Κύρια + Δευτερεύουσα

 

Ασκήσεις

Α. Να βρείτε με ποιον τρόπο συνδέονται οι προτάσεις στις παρακάτω περιπτώσεις

(ασύνδετο σχήμα, παρατακτική ή υποτακτική σύνδεση):

1. Όταν θα έρθει η ώρα, θα θυμηθείς τα λόγια μου. ......................................

2. Οργίστηκε, φώναξε, έκλαψε, στο τέλος ηρέμησε. .......................................

3. Δουλεύει πολύ, αλλά δεν διαμαρτύρεται ποτέ. ..........................................

4. Οι άνθρωποι αθλούνται για να ασκήσουν το σώμα τους.

.......................................

5. Ή δεν έχουμε γράψει σωστά την άσκηση ή έχουμε κάνει λάθος στη λύση.

................................................

6. Όλος ο κόσμος γονάτισε στα χώματα, έκανε τον σταυρό του, κοίταζε

παρακαλεστικά τον Θεό μέσα στα γαλάζια μάτια τ’ ουρανού.

............................................

7. Μείνε μαζί μας, αλλά κάθισε ήσυχα. .........................................

8. Φοβάται μήπως χάσει τη δουλειά του. ...........................................

9. Αποφάσισα να ασχοληθώ με τη ρυθμική γυμναστική. .........................................

10. Ήθελε τόσο πολύ αυτό το ταξίδι, ώστε αποφάσισε να το πραγματοποιήσει.

..........................................

11. Οι μαθητές άκουσαν τον δάσκαλο προσεχτικά, άνοιξαν τα βιβλία, έλυσαν την

άσκηση. .......................................................

12. Οι συγγενείς μου ήταν δίπλα μου σ' αυτή τη δύσκολη στιγμή της ζωής μου και

μου συμπαραστάθηκαν πολύ. ..................................................

13. Αν ξαναπάς στο νησί, μην ξεχάσεις να μου φέρεις από κείνο το τοπικό γλυκό.

…............................................

14. Η βροχή ήταν δυνατή, τα νερά κυλούσαν ορμητικά, οι δρόμοι είχαν

πλημμυρίσει …….....................................

15. Φώναξε για να τον ακούσουν, αλλά το αυτοκίνητο ήταν ήδη πολύ μακριά.

…...........................................

16. Τον επέπληξε, γιατί μίλησε με αυθάδεια. ……...................................

17. Η αδερφή μου με φώναξε, για να τελειώσουμε την κατασκευή μας.

...............................................

18. Εάν έχει καλό καιρό, θα πάμε εκδρομή με τους φίλους μας

……......................................

19. Δεν ήθελε να σου επιτεθεί, αλλά να σου εκδηλώσει τη χαρά του.

…............................................

20. Πολλοί φοβούνται μήπως ματαιωθεί η πτήση. .....