ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΕΣ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΕΣ ΣΥΛΛΑΒΕΣ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ)

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΕΣ ΣΥΛΛΑΒΕΣ 

1.Να σημειώσετε επάνω από τις συλλαβές των παρακάτω λέξεων το σημείο ˉ για τις μακρόχρονες και το σημείο ˘ για τις βραχύχρονες                                                                                                                                             

ζω-ή               ἥ-βη               ἡ-δέ-ως                     κοι-νός                      κρό-τος                     νω-θρός

                                                                                                                                               

νό-μος                       οἰ-ω-νός      μή-τηρ                       παῖ-δες                     γο-νεῖς                      πρῶ-τον

 

 

2. Να σημειώσετε επάνω από τις συλλαβές των παρακάτω λέξεων το σημείο ˉ για τις μακρόχρονες και το σημείο ˘ για τις βραχύχρονες                                                                                                                                                                                                                                 

ὅ-πως                   αὐ-τούς                ποι-εῖν                  πει-ρῶ-νται παί-δων                πό-λει

                                                                                                                   

μο-λών                  δε-σμός                ναύ-κλη-ρος          σο-φοῦ                 πλεῖ-στος    δοῦ-λος

 

 

 

ΘΕΩΡΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ

Νέες λέξεις στη νεοελληνική γλώσσα δημιουργούνται με δύο τρόπους:

1. Παραγωγή: στο θέμα της αρχικής λέξης προστίθεται μια νέα διαφορετική κατάληξη που λέγεται παραγωγική κατάληξη ή επίθημα

Π.χ.   παιδί+παραγωγική κατάληξη: -άκι                  παράγωγη λέξη: παιδάκι

          πόλη+παραγωγική κατάληξη: -ίτης                παράγωγη λέξη: πολίτης

 

2. Σύνθεση: γίνεται με δύο τρόπους

Α΄ τρόπος: ενώνονται τα θέματα δύο απλών λέξεων

π.χ. ρύζι(α΄ συνθετικό)+γάλα(β΄ συνθετικό): ρυζόγαλο(σύνθετη λέξη)

 

Β΄ τρόπος: αριστερά από το θέμα μιας λέξης προστίθεται ένα πρόθημα(μια πρόθεση, ένα αχώριστο μόριο ή το στερητικό α-)

 

π.χ. πρόθεση προ+βάλλω                σύνθετη λέξη: προβάλλω

        αχώριστο μόριο ξε- + βάφω               σύνθετη λέξη: ξεβάφω

        στερητικό α- + ορατός               σύνθετη λέξη: αόρατο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Στις παρακάτω παράγωγες λέξεις να βρείτε τα επιθήματα:

Παράγωγη λέξη	Επίθημα
αδερφούλα
γυάλινος
βαρύτητα
φυσικός
δικαιοσύνη
συγγραφέας
γραφείο
ράψιμο
χριστιανισμός
κλαδευτήρι

 

1. Να βρείτε τα συνθετικά των παρακάτω σύνθετων λέξεων:

Σύνθετη λέξη	Α΄συνθετικό	Β΄συνθετικό
παυσίπονο
τηλεόραση
συλλαμβάνω
ψηφοφόρος
δυστυχία
γεωγραφία
έφιππος
ανθυγιεινός
χαρτοπαίκτης
δίστιχο