ΠΕΡΙΛΗΨΗ (ΒΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ)

 Α. Τα βήματα 

Η λογική σύνδεση των σημειώσεων ή η ανάπτυξη του διαγράμματος μπορούν να οδηγήσουν στην περίληψη.

• Αν η περίληψη που πρόκειται να γράψουμε είναι εκτενής, τότε βασιζόμαστε στη θεματική περίοδο και στις σημαντικές λεπτομέρειες κάθε παραγράφου του κειμένου, από το οποίο θα προέλθει η περίληψη.
• Αν η περίληψη θα είναι συνοπτική, τότε βασιζόμαστε στους πλαγιότιτλους των παραγράφων ή των ευρύτερων νοηματικών ενοτήτων.
• Από το διάγραμμα ενός κειμένου μπορεί επίσης να προκύψει περίληψη του ίδιου κειμένου, συνοπτική η εκτενέστερη, οπότε αξιοποιούμε αναλόγως λιγότερα ή περισσότερα από τα στοιχεία που αποτυπώνει το διάγραμμα.
• Έστω, λοιπόν, ότι έχουμε ένα κείμενο, από το οποίο θέλουμε να κρατήσουμε περίληψη.
• Στην αρχή της περίληψης επισημαίνουμε το θεματικό κέντρο του κειμένου.
• Στη συνέχεια προσέχουμε τις διαρθρωτικές λέξεις του κειμένου από το οποίο θα προέλθει η περίληψη, προσέχουμε δηλαδή τους δείκτες της συνοχής και της συνεκτικότητας του κειμένου.
• Επισημαίνουμε, έτσι, τη συλλογιστική πορεία του συγγραφέα και την παρουσιάζουμε με τη βοήθεια κατάλληλων λέξεων, κυρίως ρημάτων, στην περίληψη που γράφουμε. Δηλαδή μπορούμε να αποδώσουμε στο δικό μας κείμενο το ξετύλιγμα της σκέψης του συγγραφέα με λέξεις όπως: (ο συγγραφέας) αναφέρει, διατυπώνει την άποψη, επισημαίνει, υποστηρίζει, τονίζει, υπογραμμίζει, προσθέτει, αναλύει, συμπεραίνει κτλ.
• Επιλέγουμε να χρησιμοποιήσουμε ενεργητική ή παθητική σύνταξη.

Β. Η σύνταξη της περίληψης

Ξεκινάμε την περίληψη με το θέμα και την θέση του συγγραφέα. Έπειτα χρησιμοποιούμε τους πλαγιότιτλους των παραγράφων για να συντάξουμε το υπόλοιπο της περίληψης. Προσέχουμε να μην χρησιμοποιούμε αυτούσιες εκφράσεις από το κείμενο που μας δόθηκε και σε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο τις βάζουμε μέσα σε εισαγωγικά («…»).

Προσέχουμε κατά την σύνταξη του κειμένου να μην πάρουμε θέση για όσα ο συγγραφέας γράφει. Σκοπός μας είναι να δώσουμε στον αναγνώστη τις πιο βασικές θέσεις του συγγραφέα που παρουσιάζονται στο κείμενο, χωρίς κριτική, αλλά συνοπτικά και περιεκτικά.

Προσοχή!
– Δεν αντιγράφουμε λέξεις και φράσεις του κειμένου, προσπαθούμε να βρούμε συνώνυμες ή ταυτόσημες λέξεις.
– Χρησιμοποιούμε παθητική σύνταξη και όχι ενεργητική, καθώς ο λόγος γίνεται πιο σύντομος, περιεκτικός και δίδεται έμφαση στο αποτέλεσμα της ενέργειας του υποκειμένου.

 

Γ. Πώς ξεκινάμε μία περίληψη

• Ο συντάκτης του κειμένου:
– αναφέρει…
– παρουσιάζει…
– αναλύει….
– απευθύνεται…
– πραγματεύεται…
– προτείνει…
– τονίζει…
– υποστηρίζει…
• Σύμφωνα με το άρθρο…
• Ο αρθρογράφος πραγματεύεται…
• Το πρόβλημα που απασχολεί το συντάκτη…
• Η παρούσα επιφυλλίδα θίγει το ζήτημα…

 Δ. Διαρθρωτικές λέξεις

• Αρχικά ο συγγραφέας… (αναφέρεται, θίγει, τονίζει…)
• Στη συνέχεια…
• Τέλος, …
• Ο συγγραφέας καταλήγει, συμπεραίνει…

 

Ε. Πώς βαθμολογείται μία περίληψη

1. Περιεχόμενο (0 – 5 μονάδες)
Θετικά Στοιχεία:
α) πλήρης κατανόηση του κειμένου
β) εντοπισμός θέματος και θέσης συγγραφέα
γ) παράθεση σημαντικών σημείων κειμένου

Αρνητικά Στοιχεία:
α) ανεπάρκεια στην κατανόηση του κειμένου
β) παρουσίαση μη σημαντικών στοιχείων του κειμένου

2. Γλώσσα και ύφος (0 – 2 μονάδες)
Θετικά Στοιχεία:
α) γραμματικά και συντακτικά ορθό κείμενο
β) η ικανότητα της πύκνωσης του πρωτότυπου κειμένου
γ) η χρήση του κατάλληλου ύφους για το κείμενο

Αρνητικά Στοιχεία:
α) γραμματικά και συντακτικά λάθη
β) αντιγραφή αυτούσιων εκφράσεων από το πρωτότυπο
γ) σχολιασμός των θέσεων του συγγραφέα

3. Δομή (0-3)
Θετικά Στοιχεία:
α) αρμονική παράθεση ιδεών, συνοχή και συνεκτικότητα

Αρνητικά Στοιχεία:
α) άτακτη παράθεση πληροφοριών χωρίς συνεκτικότητα και συνοχή.

 

Στ. Παράδειγμα για την Περίληψη

Βήμα 1ο:
Διαβάζουμε το κείμενο με ιδιαίτερη προσοχή και παράλληλα υπογραμμίζουμε τις λέξεις ή φράσεις κλειδιά κάθε παραγράφου. Ωστόσο, σε περίπτωση που δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε πλήρως το περιεχόμενο των παραγράφων διαβάζουμε το κείμενο εκ νέου και έπειτα υπογραμμίζουμε τα σημαντικά στοιχεία των παραγράφων.
Είναι σημαντικό για να καταφέρουμε να αποδώσουμε περιληπτικά ένα κείμενο να έχουμε κατανοήσει πλήρως το περιεχόμενό του.

Βήμα 2ο:
Αυτή τη φορά διαβάζοντας κάθε παράγραφο χωριστά προσπαθούμε, βασιζόμενοι στις λέξεις και φράσεις κλειδιά που έχουμε υπογραμμίσει, να αποδώσουμε το νοηματικό τους κέντρο με την μορφή πλαγιότιτλου. Προσοχή! Πρέπει να επιλέξουμε τα κύρια στοιχεία της παραγράφου για τον πλαγιότιτλο και όχι τα δευτερεύοντα. Επίσης, καλό είναι να αποδώσουμε με την μορφή τίτλου το σύνολο του περιεχομένου του κειμένου, το νοηματικό κέντρο δηλαδή.

 ΚΕΙΜΕΝΟ 

[Αυτοφωτογράφιση: εθισμός, ναρκισσισμός, ανοησία ή κοινωνικό φαινόμενο;]

Το (διασκευασμένο) κείμενο του Στέλιου Παπαθανασόπουλου, καθηγητή στο Τμήμα  Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ στις 22.06.2014 (ανάκτηση 02.01.2022).

Στις ημέρες μας όλοι πλέον «αυτοφωτογραφίζονται» και αναρτούν τις  φωτογραφίες τους στις ιστοσελίδες τους είτε είναι πλανητάρχες, πρόεδροι ή πρωθυπουργοί, πολιτευτές ή διασημότητες, απλοί άνθρωποι, ακόμη και τα κατοικίδιά τους. Ο όρος«selfie» ανακηρύχθηκε η λέξη της χρονιάς το 2013 από το αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης και ορίζεται ως «μια φωτογραφία που κάποιος έχει τραβήξει για τον εαυτό του, συνήθως με ένα έξυπνο κινητό, υπολογιστή-τάμπλετ ή κάμερα, και την έχει ανεβάσει σε μια ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης». Ως «δραστηριότητα» τη συναντά κανείς έως και στις κηδείες! Πρόκειται τελικά περί εθισμού, ναρκισσισμού, ανοησίας ή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κοινωνικού φαινομένου;

Οι selfies μπορούν να θεωρηθούν ως ματαιοδοξία ή ναρκισσισμός, αλλά ως δραστηριότητα δεν είναι κάτι το νέο. Αντίθετα, ως συμπεριφορά καταγράφεται με μια διαφορετική μορφή εδώ και εκατοντάδες χρόνια, ξεκινώντας από τα πορτρέτα και τις αυτοπροσωπογραφίες. Η διαφορά είναι ότι παίρνει τις διαστάσεις μόδας και συνδέεται με τις σύγχρονες εμμονές των ανθρώπων να προβάλλουν με έναν ευπαρουσίαστο τρόπο τους εαυτούς τους στους άλλους.

Μπορεί να μοιάζει αστείο, αλλά μπορεί να είναι και επικίνδυνο. Αστεία, ας πούμε, μπορεί να μοιάζει η αφέλεια του προέδρου Ομπάμα να χαριεντιστεί με την πρωθυπουργό της Δανίας στην κηδεία του Μαντέλα. Αστείο, έως βλακώδες, μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό που έκανε ένας θεατής του Ποδηλατικού Γύρου του Δουβλίνου που, αντί να βοηθήσει τον πεσμένο και εξαντλημένο νικητή του αγώνα Μαρσέλ Κίτελ να σηκωθεί από το έδαφος, τράβηξε μια φωτογραφία μαζί του χαμογελώντας με τον καταπονημένο ποδηλάτη. Αλλά είναι κι επικίνδυνο. Ένας έφηβος στη Βρετανία αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, επειδή είχε αποτύχει να τραβήξει την τέλεια selfie του ή όπως αυτός νόμιζε. Ο εθισμός και κατ' επέκταση ο ναρκισσισμός που συνδέεται με αυτή τη συμπεριφορά έχουν να κάνουν με την προσήλωση των νεαρών ατόμων με τα κοινωνικά δίκτυα, την αυτοπαρουσίαση και την απήχησή τους στις εν λόγω ιστοσελίδες.

Το μεγάλο πρόβλημα με τη διάδοση του ψηφιακού ναρκισσισμού είναι ότι ασκεί τεράστια πίεση στους ανθρώπους να επιτύχουν ανέφικτους στόχους, χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Ο ένας παρουσιάζει τον εαυτό του ως ποδοσφαιριστή, η άλλη ως τραγουδίστρια, αναμένοντας όσο το δυνατό περισσότερα «likes»1 και τα καλά σχόλια από τους φίλους στο διαδίκτυο. Σε μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε πέρυσι για λογαριασμό κάποιου κατασκευαστή έξυπνων κινητών διαπιστώθηκε ότι οι αυτοφωτογραφίσεις αποτελούν το 30% των φωτογραφιών που λαμβάνονται από άτομα ηλικίας 18 έως 24 ετών.

Τέλος, οι αυτοφωτογραφίσεις σε ατομικό επίπεδο αποτελούν ένα ακόμη παράδειγμα της κατάρρευσης των ορίων μεταξύ της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής. Σε κοινωνικό επίπεδο ίσως να συνδέονται με την εμμονή των ανθρώπων να συσσωρεύουν αρχεία των εμπειριών τους μέσω εικόνων, που χρησιμοποιούν για να προβάλλουν μια εικόνα του εαυτού τους προς τον έξω κόσμο. Μια εικόνα που μπορούμε να την επεξεργαστούμε ή να τη διυλίσουμε, αλλά έχουμε και την αίσθηση ότι μπορούμε και να τη διαγράψουμε. Σε τελική ανάλυση, συνδέεται με την έλευση μιας νέας μορφής ορατότητας που συσχετίζεται άμεσα με την ψηφιακή εποχή. Έχει, κυρίως, να κάνει με την ανάγκη των απλών πολιτών στην εποχή της εικόνας να αποδράσουν από την ανωνυμία, να γίνουν έστω «ολίγον γνωστοί», να αποκτήσουν το μερίδιο της δημοσιότητας που τους αναλογεί στη ζωή.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ)

Εφαρμόζοντας τις παραπάνω  οδηγίες και τα βήματα για τη σύνταξη περίληψης,  να καταγράψετε το περιεχόμενο του κειμένου σε 60-70 περίπου λέξεις 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕ ΕΣΤΙΑΣΗ (ΕΣΤΙΑΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ)

Ποιοι είναι οι λόγοι που δημιουργούν σήμερα, σύμφωνα με το Κείμενο 1, το φαινόμενο της αυτοφωτογράφισης και ποια είναι η θέση του συγγραφέα γι’ αυτό; (50-60 λέξεις)